Czym różni się zaliczka od zadatku?

Zaliczka i zadatek to kwoty wypłacane drugiej stronie w związku z zawarciem umowy, np. umowy zlecenia czy umowy o dzieło, jeszcze przed rozpoczęciem prac. Czym się różnią? Co jest korzystniejsze? To zależy, czy jesteś zleceniodawcą czy zleceniobiorcą. Sprawdź, kiedy korzystniej wpisać do umowy zaliczkę, a kiedy zadatek.

Czym różni się zaliczka od zadatku?
  • Dorota Kraskowska
  • /
  • 27 luty 2019

Co jest korzystniejsze - zaliczka czy zadatek? Sprawdźmy w takim razie na przykładach.

Sytuacja nr 1:

Pan Jan planuje remont. Chce podpisać umowę z wybraną firmą remontową. Przed przystąpieniem do prac szef ekipy domaga się wypłaty 10-procentowej kwoty od całości zlecenia. Pan Jan wybrał firmę z rozwagą – najpierw sprawdził rynek i opinie innych klientów, ale na wszelki wypadek woli się zabezpieczyć przed ewentualnymi przykrymi niespodziankami. Pan Jan zastanawia się, co lepiej wpisać do umowy: zaliczkę czy zadatek?

Sytuacja nr 2:

Pani Katarzyna prowadzi małą agencję reklamową. Właśnie zdobyła nowego klienta, który zlecił jej organizację eventu z okazji jubileuszu 10-lecia powstania firmy. Potrzebuje od zleceniodawcy określonej kwoty na rozpoczęcie pierwszych działań. Chce mieć również pewność, że nowy klient nie wycofa się w trakcie projektu i że to właśnie jej agencja zrealizuje zadanie. Pani Katarzyna zastanawia się, co lepiej wpisać do umowy: zaliczkę czy zadatek?

Co to jest zaliczka?

823.jpZaliczka jest zapłatą określonej części wynagrodzenia jeszcze przed przystąpieniem do prac. To inaczej wypłata np. 5-10-20% całości wynagrodzenia. Jeśli nie dojdzie do wykonania umowy, strona, która pobrała zaliczkę musi ją zwrócić. Tu sprawa jest prosta, przynajmniej w teorii.

Jako przykładami posłużmy się opisanymi wyżej sytuacjami:

 

  • nr 1 – pan Jan wpisuje do umowy zaliczkę: jeśli do wykonania umowy nie dojdzie z winy firmy remontowej, ekipa musi zwrócić panu Janowi pełną kwotę otrzymanej zaliczki.
  • nr 2 – pani Katarzyna wpisuje do umowy zaliczkę: jeśli do wykonania umowy nie dojdzie, pani Katarzyna musi zwrócić wypłaconą jej zaliczkę.

Co to jest zadatek?

824.jpZadatek jest formą zabezpieczenia polegającą na zapłacie określonej kwoty jeszcze przed przystąpieniem do prac. Brzmi podobnie jak zaliczka? Na czym więc polega różnica? Zadatek w przeciwieństwie do zaliczki jest uregulowany w przepisach prawa cywilnego (art. 394 Kodeksu cywilnego).

 

Zadatek w praktyce to często procentowo określona część wynagrodzenia stanowiąca zarazem swego rodzaju „zabezpieczenie” czy „odszkodowanie”, które będzie należało się poszkodowanej stronie w związku z niezrealizowaną umową.

Zadatek, w przeciwieństwo do zaliczki, nie podlega zwrotowi na rzecz strony, która go dała w sytuacji, kiedy nie dojdzie do wykonania umowy. Jeśli zleceniodawca nie wywiązuje się z umowy i nie wykonuje zadania, zleceniobiorca może odstąpić od umowy i w takiej sytuacji zatrzymuje zadatek.

A co się dzieje w sytuacji, kiedy za niewykonanie umowy winę ponoszą obie strony albo żadna ze stron nie ponosi winy? Wtedy po prostu zadatek wraca do tej strony, która go wpłaciła.

Jako przykładami znowu posłużmy się opisanymi wyżej sytuacjami:

  • nr 1 – pan Jan wpisuje do umowy zadatek: jeśli do wykonania umowy nie dojdzie z winy pana Jana, firma remontowa ma prawo zatrzymać zadatek w całości.
  • nr 2 – pani Katarzyna wpisuje do umowy zadatek: jeśli do wykonania umowy nie dojdzie z winy zleceniodawcy, czyli firmy zlecającej organizację eventu, pani Katarzyna ma prawo zatrzymać zadatek. Ale jeśli do wykonania umowy nie dojdzie z jej winy, musi zwrócić zleceniodawcy zadatek w podwójnej wysokości.

Dla kogo zaliczka, a dla kogo zadatek?

Podsumowując – zaliczka jest zwrotna, a zadatek – bezzwrotny i dodatkowo ma on na celu ochronę trwałości zawartej umowy, czyli zapewnienie obu stronom poczucia bezpieczeństwa, że kontrakt zostanie wykonany.

Zasadniczo dla strony zobowiązanej do zapłaty wynagrodzenia korzystniejszym rozwiązaniem będzie zaliczka, natomiast dla strony przyjmującej wynagrodzenie – korzystniejszy będzie zadatek. A w naszych przykładowych sytuacjach – pan Jan powinien wpisać do umowy zaliczkę, a pani Katarzyna – zadatek.

Czytaj też:

Czym się różni rękojmia od gwarancji?

Opóźniony lot. Czy reklamacja będzie uwzględniona?

Kiedy przedawnia się mandat za jazdę bez biletu?

Komentarze